دەوڵەتی شاراوە لە توركیا و، چوارەم هەوڵدانی كودەتاكردنە سەر ئەردۆغان

 نووسین/ هۆشەنگ ئوسێ- دیمەشق
 وەرگێڕان/ فەیسەڵ غازی- بەغداد
 feysel15@yahoo.com
 
      دوای تاوانی تیرۆركردنی نووسەری توركی، كە بە رەچەڵەك ئەرمەنی بوو، هیرانت دینك، سەرۆك وەزیرانی توركیا رەجەب تەیب ئەردۆغان دانی بەوە داناوە كە لەناو توركیا دەوڵەتێك هەیە، ناوی "دەوڵەتی شاراوە" یان "دەوڵەتی سێبەر" یان "دەوڵەتی قووڵ"ی لێناوە، و ئاماژەشی بەوە كردووە كە ئەم دەوڵەتە بەرپرسیارە لە زۆر لەو تاوان و تیرۆركردنە سیاسیانەی كە لە توركیا ڕوویان داوە و، وتیشی:"رووبەڕووبوونەوە و لەناوبردنی، رەنج و ماندووبوونێكی گەورەی دەوێ، وكاتێكیش زۆر دەخایەنێت". ئەو دەوڵەتە شاراوەیە لە توركیا، لە تۆڕێكی ئاڵۆز لە كەسایەتی و دەزگا و كۆمەڵە نەتەوەپەرست و دەمارگیر و چەتە پێكدێت، بە شێوەی مافیای سیاسی و لەشكری و راگەیاندنی بە شێوەیەكی نهێنێ، پەیوەندارییەكی بەتینی هەیە بە لووتكەی هەرەمی دەزگای لەشكری و، بە ناوەند و دەزگاكانی شەڕی تایبەت لە دەزگای سەرفەرماندارێتی گشتی سوپای توركیا.
      كاری ئەم چەتە و باندانە بەئامانجكردنی هەر كەسێك بیەوێت زهنییەت و پێكهاتن و ناسنامەی دەوڵەتی تورك بگۆڕێت، چ كەسایەتییەك بێت و چ پارتێك بێت یان چ دەزگایەك بێت یان....، لەمیانەی تیرۆركردن یان ڕفاندن یان هەڕەشەكردن یان ترساندن یان ناوزڕان یان...، بە بیانووی ئەوەیە كە ئەوان دوژمنانی توركیا و نەتەوەی توركین، پێویستە، بەڵكو لەو شتانەی كە دەبێت بكرێن و ئەركە نەتەوەییەكەی سەر شانی هەر توركێك كوشتن و تیرۆركردن و لەناوبردن و ریشەكێشكردنی ئەم دوژمنانەیە، ئەم كردەوانە بە هەموو ڕێگایەك و بە هەموو نرخ و بەهایەك بێت هەر دەبێ بكرێن.    دەوڵەتی شاراوە لە توركیا سوودی لە ئەزموونی ئیسرائیل و ئەمریكا لەم بوارەدا وەرگرت.
      كەلتووری دەوڵەتی شاراوە لە دروستكردنی دوژمن و كێشە و تەنگانەكان و ئاژاوەنانەوە درێژەی هەیە لە سەردەمی دەوڵەتی عوسمانییەوە و، لە كۆشكی سوڵتانەكان پێلانگێڕی و ئاژاوەگێڕی و تیرۆركردن و كوشتن رووی دەدا، تەنانەت لەناو خودی بنەماڵە دەسەڵاتدارەكە و، لەناو دەوڵەتەكە بە گشتی. سەرەكانی دەوڵەتی شاراوە، دەوڵەتی فەرمی بەڕێوەدەبات، ئەوەی كە شتكە ئاڵۆز و بەناویەكچوو و ناڕوون و گوماناوی دەكات و، دیار نابێت كامەیان دەوڵەتە ئەسڵییەكەیە؛ دەوڵەتی شاراوە یان دەوڵەتی فەرمی؟. كامەیان ئەوەی تر دروست دەكات؟ كامەیان ئەوەی تر دەپارێزێ و بەرگری لێ دەكات؟.
      سەرۆكی پێشووی دەزگای سەرفەرماندارێتی گشتی سوپای تورك گەنەراڵی خانەنشین "حوسێن كفرك ئۆغلو" بۆ گۆڤاری "تامپوَ"ی راگەیاند لە هەبوونی ئەنجوومەنێكی ڕاوێژكارییە، كە ژمارەیەك لە گەنەڕاڵە خانەنشین و بەرپرسە خانەنشینەكانی تورك لەخۆدەگرێتەوە: "لە كۆبوونەوەكانی گفتوگۆ لەسەر نهێنییەكانی دەوڵەت و بەڵگە و فایەڵ و دۆسیە نهێنییەكانی دەكات. جارجاریش، كەسانی تریش بانگهێشت دەكات، یان هەندێ لە بەرپرسەكانی دەوڵەت بۆ بیستنی بیروڕاكانیان دەربارەی گیروگرفت و دۆزە هەستیارەكان". هەروەها "كفرك ئۆغلو" ووتی: "كاتێك كە مۆڵەتی ئۆپەراسیۆنی باكووری ئێراق دەردەچوو لە پەرلەمان، لە مانگی ئازاری رابردوو، پێش ئەوەی دەنگی لەسەر بدرێت بانگهێشتی بەرپرسیار "دەنیز بولوكباشی"مان كرد، (ئەمەش باڵیۆزیكی پێشوو و ئێستا بەرپرسێَكی بەرز لە پارتی بزووتنەوەی نەتەوەیی دەمارگیری توركی و، ئەندامی ئێستای پەرلەمانی توركیایە)، بۆ بیستنی بیروڕای دەربارەی بابەتەكە. هەروەها ڕۆژنامەوانێكمان بانگهێشتكرد كە لە ئەمریكا دەژیت، لەگەڵ ئەوانەش رێكخەری توركیا لە كۆمیتەی توركیا- ئەمریكا- ئێراق بۆ لەناوبردنی پارتی كرێكارانی كوردستان گەنەڕاڵی خانەنشین "ئەدیب باشار" بوو، بۆ ئاگایی وەرگرتن لە ئاستی پێشكەوتنی كارەكانی". ئەوەی جێگای سەرنجڕاكێشانە، ئاماژەكردنی كفرك ئۆغلو بۆ "مێژووی هەبوونی ئەم ئەنجوومەنە راوێژكارییە كە دەگاتە ساڵی(1850). ئەركی ئەم ئەنجوومەنە ئەوە بوو ئامۆژگاریكردن و پەند دانان بۆ سوڵتانی عوسمانی، دەربارەی ئارام و ئاسایشی سوڵتاننشینەكە و جێگیربوونی حكومڕانی سوڵتانەكە. ئەم ئەنجوومەنەش تەنانەت دوای دامەزراندنی توركیای نوێ لەسەر دەستی مەستەفا كەمال ئەتاتورك لە ساڵی (1923) هەر ماوە، كارەكانیشی ئەنجام دەدا لەو كاتەوە تا ئەمڕۆژەمانە.
      بەپێی "كفرك ئۆغلو"ش، زۆربەی ئەندامانی ئەم ئەنجوومەنەیە گەنەڕاڵ و بەرپرسە خانەنشینەكانە و، لە ئەندامانی ئێستای ئەم ئەنجوومەنەیە: "حسێن كفرك ئۆغلو: سەرۆكێكی پێشووی سەرفەرماندارێتی سوپا. نەجەدەت ئور: سەرۆكێكی پێشووی سەرفەرماندارێتی سوپا. ئیسماعیل حەقی قەرەدای: سەرۆكێكی پێشووی سەرفەرماندارێتی سوپا. ئەحمەد جوركجی: سەرۆكێكی پێشووی هێزەكانی ئاسمانی. بوڵەند ئۆلوسۆی: سەرۆك وەزیرێكی پێشوو. عیرفان تناز: گەنەڕاڵێكی خانەنشین. ئاڵتاج یالمان: سەرۆكێكی پێشووی هێزەكانی زەمینی. حەسەن ساغلام: وەزیرێكی پێشوو. ئیلتەر توركمەن: ئەفسەرێكی پێشوو. لەگەل نزیكەی دوانزە باڵیۆزی پێشوو". بە فرمانێكی تایبەتی سەرۆكی حكومەتەكەی توركیا رەجەب تەیب ئەردۆغان، زۆر لە ئەندامانی چەتەی "ئەرگەنەكوَن"دەستگیركران و خراونەتە زیندانەوە، (ئەرگەنەكۆن، ناوی داستانێكی نەتەوەییە، پالەوانێتی تورك دەگێڕێتەوە)، ئەم چەتەیە ئەفسەر و ئەفسەری پێشكەوتووە خانەنشینەكان لەخۆ دەگرێ، جگە لە سیاسەتمەدار و پارێزەر و رۆژنامەوان و نەتەوەپەرستانی دەمارگیر و تاوانبارانی كوشتن و رفاندن، ئەم هەنگاوەش وەكو هەنگاوێك بوو لە شەڕكردنی رووبەڕوو وەستان دژ بە دەوڵەتی شاراوە لەلایەن دەوڵەتی فەرمییەوە. دواتریش روون بووە كە سەرۆكی ئەم چەتەیە گەنەڕاڵی خانەنشین "وەلی كوچوك" دامەزرێنەری ژیتەم (JITEM)ە، واتە هەواڵگری (موخابەرات) نهێنی هێزەكانی زەمینی ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ـ جەندرمەی تورك. ئەم تۆڕەش گومانی لەسەر هەیە كە بەرپرسە لە زۆر لە تاوان و بۆمب چاندن و مینرێژكردن و كوشتن و تیرۆركردن، لەوانەش تیرۆركردنی نووسەری ئەرمەنی هیرانت دینك. هەروەها بە گوێرەی ئەوەی كە دەزگاكانی راگەیاندنی توركی گواستۆتەوە، ئەوەی لە نەخشە و پیلانی ئەم چەتەیە بوو، تیرۆركردنی ئەحمەد تورك سەرۆكی پێشووی كوتلەی كوردی لە پەرلەمانی توركیا سەربە پارتی كۆمەڵگای دیموكراتی (DTP)، لەبەر ئەوەی ئەم پارتە پارتێكی كوردییە و لایەنگری پارتی كرێكارانی كوردستانە (PKK)، هەروەها تیرۆركردنی پەرلەمانتاری كورد سەباحەت تونجەل و، پەرلەمانتاری پێشووی كورد لەیلا زانا و سەرۆكی شارەوانیی ئامەد (دیاربەكر) گەورەترین شارەكانی باكووری كوردستان عوسمان بایدەمیر و نووسەری تورك خاوەنی خەڵاتی نۆبلی وێژەكان ئۆرهان پاموك، هەروەها تیرۆركردنی فەهمی كورو كە نووسەرێكی نزیكە لە سەرۆك و سەرۆك وەزیرانی توركیایە. تا ئەم كاتە لێكۆڵینەوەكان بەردەوامە لەگەڵ ئەندامانی ئەم چەتەیە، پەیوەندییەكەی لەگەڵ تاوانەكانی هێشتا روون و ئاشكرا نەبوونەتەوە و، پەیوەندییەكەی بە زۆر لەو تاوانانەی كە یەك بەدوای یەك دەزانرێن و پەردەكانی لێ هەڵنەدرانەوە، لەوانەش هێرشكردنەسەر ساختمانی دادگای بڵندی دەستووری لە ساڵی پار و دانانی پاسێكی باركراو بە نزیكەی سێ سەد كیلۆگرام لە ماددە تەقەمەنیەكان لە یەكێك لە گۆڕەپانە گشتییەكانی ئەستەمبول و، تاوانباركردنی پارتی كرێكارانی كوردستان (PKK) بەم كردەوەیە لەو كاتەدا، هەروەها تیرۆركردنی قەشە و پیاوەكانی ئاینی مەسیحی لە (ئانتالیا) و (ئەزمیر). ئەم باندەش، ئامانجی هەموو كەسێكە كە دۆزی كورد و ئەرمەن لە ناوەوە و دەرەوەی توركیا دێنێتەزمان و بە مافەكانیان داوادەكات.
       بەپێی ئەو تەشەنانەی كە دەربارەی تۆڕی "ئەرگەنەكوَن"، دەرچووە كە هەواڵگری ئەڵمانیا لە ساڵی (2001) شوێنی دەكەوت، هەروەها هەواڵگری ئەڵمانیا پەیوەندی ئەم تۆڕە تیرۆریستە بە زنجیرە كۆمەڵە و كۆڕ و جێگەیانەی هی دەمارگیر و نەتەوەپەرستە توركەكانی دانیشتووی ئەڵمانیا. هەروەها بە گوێرەی ئەوەی كە دەزگاكانی راگەیاندنی توركی بڵاویكردەوە، كە بەشێك لەو پارەیەی كە بۆئەم باندە تیرۆریستە گوازرایەوە لە دەرەوەی توركیا نزیكەی (پەنجا ملیۆن دۆلار) بوو، بۆئەوەی خەرج بكرێت لەسەر چاڵاكی و كردەوە و تاوانەكانی. هەروەها زانرا كەوا ئەم باندە چاڵاك دەبوو لەژێر پەردەی كڵێسەی توركە ئورتۆدوَكس، لەوێش كۆبوونەوەكانی ئەنجامدەدرا.
      ئەوەی لێرە شایانی باسە، كەوا رۆژنامەی "ئازادیا وڵات"ی كوردی كە لە شاری ئامەد (دیاربەكر) دەردەچێت، یەكەم لایەن بوو كە وێنەكانی سەرۆكی ئەم تۆڕەی بڵاوكردەوە، گەنەڕاڵی خانەنشین "وەلی كوچوك" لەگەل كۆمەڵە بكوژ و تاوانبارە ڕاكردووانە، سەرەڕای بڵاوكردنەوەی چەند بەڵگەیەك كە بانگڕاهێشتن و ئابڕووبردن و ئیدانەكردنی ئەم تۆڕە دەكات، ئەوەی كە ئەم رۆژنامەیەی كردە جێی هێرش و هەرەشەی هەندێ لە كەناڵە ئاسایشی وحكومی و راگەیاندنییەكانی توركی. هەروەها رۆژنامەی "ئازادیا وڵات"ی كوردی ئاماژە بەوەی كردووە كە "لە كاتی دەستبەسەرداگرتنی پۆلیس بۆ ماڵی سەرۆكی باندی ئەرگەنەكوَن، وەلی كوچوك، ئەمەی دوایی (واتە وەلی كوچوك) بە مۆبایلەكەی لەگەل چەند گەنەڕاڵێك لە دەزگای سەرفەرماندارێتی سوپا قسەی دەكرد، بۆ لێپرسین لەبارەی هۆ و هۆكار و چۆنێتی ئەم دەسبەسەرداگرتنە".
      دەوڵەتی شاراوە لە توركیا جێگیر و نەگۆڕە، بەڵام دەوڵەتی فەرمی گۆڕاوە. حكومەت و سەرۆك كۆمارەكان ناگۆڕدرێن، بەبێ رەزامەندی و پەسندكردنی ناوەندەكانی دەوڵەتی شاراوەكە. ئەم دەوڵەتەش لە كاتی تەنگانە و گیروگرفتەكان ئاشكرا دەبێت و دەبینرێت. ئەویش بەرپرسیارە لە هەموو كودەتا لەشكرییەكانی (1960)و (1971)و (1980)، ئەویش (عەدنان مەندەریس)ی سەرۆك وەزیرانی لەسێدارەداوە. لە ناوەڕاستی ساڵانی شەستەكان تا ناوەڕاستی ساڵانی حەفتاكان دەوڵەتی شاراوە گەیشتە ئەوپەڕی بەهێزی و چالاكیی خۆی، لە كاتی ئەو شەپۆلە چەپگەراییەی كە لە توركیا بڵاوبووەوە، ئەوەی لە ئەنجامەكانی تیرۆركردنی ماهیر چایان و، دەستگیركردن و لەسێدارەدانی دەنیز گەزمیش، كە هەردووكیان لە بەرزترین سەركردەی چەپی توركی ئەو كاتە، سەرەڕای كوشتن و تیرۆركردنی سەدان خوێندكار و كادیر و ئەندامی چەپگر لە شەقام و كۆڵان و زیندانەكان.
      هەروەها دەوڵەتی شاراوە لە ناوەڕاست ساڵانی نەوەت چالاك بووە، لەمیانەی دامەزراندنی (حزبوڵڵای توركی)، لەپێناو بەكارهێنانی ئەم ریكخراوە هەواڵگرییە دژی پارتی كرێكارانی كوردستان (PKK)، بۆ كوشتن و تیرۆركردنی دۆست و ئەندام و لایەنگرانی (PKK)، (بە بیانوی ئەوەیە كە ئەندامانی ئەم رێكخراوە لە كەسانی بێئاین و كافر و ئەرمەن پێكدێت). بە هۆی ئەوەش كوردستانی باكوور لە (1991)ەوە تا (1995) گەواهیدەرە لە هەڵمەتێكی گەورە و گشتییە بۆ كوشتن و تیرۆركردن و لەناوبردن، قوربانییەكانی سەدان خەڵكی سڤیل و سیاسەتمەدار و رۆشنبیر و رۆژنامەوانانی كورد، لە باشووری رۆژئاوای توركیا، وەك تیرۆركردنی سەرۆكی پارتی كاری گەل HEP))، لەبەرئەوەی ئەم پارتە پارتێكی كوردی بوو، لە شاری ئامەد (دیاربەكر)، "ویداد ئایدن" لە ساڵی (1991) و، كوشتنی نووسەر و رۆژنامەوانی كورد مووسا عەنتەر لە ساڵی (1992) و تیرۆركردنی پەرلەمانتاری كورد "ئەحمەد سەنجار" لە ساڵی (1994). تەنها لە شاری (فارقین)یش كە سەر بە ئامەدە، زیاتر لە سێ سەد كەس لەو ماوەیەدا كوژراوە. دوای تەواوبوونی ئەركی (حزبوڵڵای توركی)، دەوڵەتی شاراوە هەستا بە كوشتن و تیرۆركردن و زیندانیكردن و دەستگیركردنی سەركردە و ئەندامەكانی. هەروەها دەووترێ كە دەوڵەتی شاراوە بەرپرسیارە لە "مردن"ی نادیار و گوماناویی سەرۆكی توركیا تورگوَت ئۆزال، لەبەرئەوەی داوای كرد لە سەرۆكی ئێستای ئێراق جەلال تاڵەبانی بۆ ناوبژیكردن لای بەڕێز ئۆجەلان، بۆئەوەی كەناڵێكی گفتوگۆ بكرێتەوە لەگەڵ پارتی كرێكارانی كوردستان (PKK) لە ساڵی (1993).
      تەنانەت ئەویش بەرپرسیارە لە تەقاندنی هەلیكۆپتەری سەرۆكی هێزەكانی زەمینی گەنەڕاڵ ئەشرەف بەدلیس (كە بە ئەسڵ و رەچەڵەك كورد بوو) لە ساڵی (1994)، چونكە سیاسەتی (زەمینی سوتاو)ی قبوڵ نەكرد كە لە ناوچە كوردنشینەكان جێبەجێكراوە، لە باشووری رۆژئاوای توركیا.
       دوای رفاندنی رێبەری گەلی كورد عەبدوڵڵا ئۆجەلان لە ساڵی (1999) دەرچوونی ئاشكرای دەوڵەتی شاراوە لە توركیادا كەمبووەتەوە، بەڵام لە ساڵی (2004) جارێكی تر دەرچووە، ئەویش بە كاریگەرێتی سێ هۆكارەوە:
 
 یەكەم: بڵاوبوونەوەی ئیسلامی سیاسی لە ناو جومگەكانی دەوڵەتی توركیا، بە كاریگەریی حكومەتی پارتی داد و گەشەپێدان (AKP)، ئەوەی كە هەڕەشە لە ناسنامە و عەلمانییەتی توركیا دەكات.
 
 دووەم: گەرمبوونەوە بۆ مەسەلەی ئەرمەنی لە كۆڕ و ناوەندە ئەوروپایی و ئەمریكییەكان و، شەرمەزاركردن و ئیدانەكردنی ئەو كۆمەڵكوژیانە و كوشتارانەی بێوێنە كە توركەكان دژ بە گەلی ئەرمەن ئەنجامیان داوە، لە ساڵانی نێوان (1915- 1917)،كە لە ئەنجامیدا زیاتر لە ملیۆن و پێنج سەد هەزار كەس قوربانی بووە، ترسانی دەوڵەتی تورك لە نێونەتەوەییبوونی ئەم مەسەلەیە و، و ناچاریكردنی توركیا بۆ قەرەبووكردنەوەی قوربانییە ئەرمەنییەكان.
 
 سێیەم: زیادبوونی جموجوَڵی سیاسی و لەشكری كوردی لە توركیا، بە رێبەرایەتی پارتی كرێكارانی كوردستان (PKK). بەتایبەت، دوای روخانی رژێمی پێشووی ئێراق وشەڕی ئەمریكا لەسەر ئێراق لە ساڵی (2003) و، هەبوونی فدراڵیەت لە ناوچەی كوردی لە ئێراق.
 
      هەندێ كەس هەڵمەتە دەستگیركردنەكانی سەركردە و ئەندامەكانی ئەم باند و تۆڕە ناوبراوانە، بە بەشێك لە تەسفییەی حیساب نێوان دەوڵەتی فەرمی (واتە حكومەتی ئەردۆغان)،  دەوڵەتی شاراوە (واتە دەزگای لەشكری و فەرمانگەكانی ئاسایشی). كەسانی تریش مەسەلەكە بە شێوازێكی جیاواز تەماشا دەكەن، دەبینن كە ئەردۆغان لەگەڵ گەنەڕاڵەكان رێكەوتووە، لاپەڕەی "ناكۆكی"یە دیارەكەیان پێچاوە. ئەردۆغانیش فەرمانی داوە بە دەستگیركردنی سەرۆكەكانی ئەو باند و چەتەیانە، بە هۆی چەند هۆكارێك، گرنگترینیان:
 
 یەكەم: گەیشتنی زانیارییەك بۆ ئەردۆغان كە خۆیشی ئامانجێك لەئامانجەكانی ئەو چەتەییە، هەروەها كە ئەم چەتەییە ئامادەیی خۆی دەكات بۆ كودەتایەكی لەشكری بۆ گۆڕینی حوكمرانێتی حكومەتی ئەردۆغان، سەرەڕای بەئامانجكردنی چەند نووسەر و رۆژنامەوانێكی نزیكیەتی. هەروەها راگەیاندنی توركیا ئاشكرای كرد كە چوار پۆلیس دەستگیركران، ئەم پۆلیسانە دەیانویست ئەردۆغان دەستگیربكەن.
 
 دووەم: كۆتاییهاتنی سوود و ئێكسپایەربوونی ئەم باند و چەتەییانە، و ئابڕووچوون و ئاشكرابوونی لە راگەیاندن. بە بەشێك لە بەشەكانی بەرەنگاربوون و تەسفییەكردنی دەوڵەتی شاراوە بۆ یەكێك لە ئامێر و باڵە ئاشكرابووەكانی، وەكو چۆن لەگەڵ حزبولڵا كردبوو، ئەردۆغان هەستا بە فەرماندانی دەستگیركردنی ئەندامەكانی.
 
 سێیەم: لەپێناو دەرچوونی ئەردۆغان وەكو كەسێكی دژەدەوڵەتی شاراوە و، كەسێك هەوڵدەدات كە لەناوی ببات، بۆ زیاتر وەرگرتنی پڕوپاگەندەی سیاسی و راگەیاندنی كە پێگەی بەهێزدەكات لە هەڵبژاردنەكانی شارەوانی، ئەوەی لە ساڵی داهاتوو ئەنجام دەدرێ، بەتایبەت بۆ جێگیركردنی دەسەڵات و پێگەكانی لە ناوچە كوردنشینەكان،  پێشبڕكێی نەیارەكەی؛ پارتی كۆمەڵگای دیموكراتیك (DTP). ئەنجام لەو ناوچانە ئەردۆغان بە زیانكەوتووترین لایەن لە دەوڵەتی شاراوە و بە قارەمانێك دژی ئەم دەوڵەتە بەرخۆدانی كردووە!.
      رۆژنامەی "ئازادیا وڵات"ی كوردی لێیدەپرسێت: "كەی نۆرەی بیوكانت دێت؟"، وەكو ئاماژەیەك بۆ تێوەگلانی سەرۆكی سەرفەرماندارێتی گشتی ئەرتەشی تورك یاشار بیوكانت لە ئاسانكردن و بەرێوەبردنی كاروبارەكانی باندی "ئەرگەنەكوَن"ە كەی ناوبراوە. لەهەمان كاتدا نووسەری كوردی مەم میرخان دەبینێ، رووبەڕوو بوونەوەی ئەردۆغان بۆ دەوڵەتی شاراوە "چەكی دوولایی یان دووتاییە (سلاح ژو حدین)، چونكە لەوانەیە زیانیش بە خاوەنەكەی بگەیەنێت. بەڵام، هەر شتێك بێت، كورد سوودوەرگرن لەم بەرنگاربوونانە، چونكە لەوانەیە بەشێكی بچوك لەو تاوان و گوناكارییانەی دەوڵەتی شاراوە و دەوڵەتی فەرمیی تورك دژی گەلی كورد ئاشكرا ببێت".
      ئەوەی گومانی تێدا نییە كە ناكۆكی و رقەبەرایەتییەك هەیە لەنێوان باڵەكانی دەوڵەت لە توركیا، دەوڵەتی شاراوەش رێگەی بۆ ئەردۆغان دابوو بۆئەوەی چەند هەنگاوێك بنێت، هەروەها دەستگیركردنی چەند باندێك و چەند تۆڕێكی دەوڵەتی شاراوە، لەپێناو درەوشاندن و گەشكردنی وێنەكەی لە ناوەوە و لە دەرەوە. بەڵام ئەگەر ئەردۆغان سنوورەكانی تێپەڕاند و گەیشتبێ بۆ سەرە گەورەكان، ئەوا ئەو لەو كاتەدا دەوڵەتی شاراوە پێی دەڵێت: ڕاوەستە لای خۆت؛ تا ئێرە و بەسە!. دەوڵەتی شاراوەش بەم نزیكانە وتوویەتی، كاتێك كە داواكاری گشتی لە توركیا (عەبدولرەحمان یاڵچینكایا) شكات و سكاڵای لێ كرد لەبەردەم دادگای باڵای دەستووری، داوا بە داخستنی پارتی داد و گەشەپێدانی دەسەڵاتدار دەكات، بە تۆمەتی بوونی بە بنكەی كۆبوونەوە یان  تیشكۆیەك بۆ چالاكییە ئیسلامییەكان، مەترسییەكی راستەقینەی هەیە چونكە هەڕەشە لە عەلمانییەتی توركیا دەكات. ئەو پرسیارەی كە ئێستا خۆی فەرزدەكات؛ بۆچی ئێستا؟!!.
      بە تێڕوانینی زۆر لە چاودێرانی باری توركی، لەشكركێشی توركیا بۆسەر سنوری كوردستانی ئێراق، بە بیانووی راودونانی ئەندام و شەڕوانانی پارتی كرێكارانی كوردستان (PKK) و، ئەنجامەكەی كە پاشەكشەیەكی كتوپڕ بوو، ئەوەی ناكۆكی و مشتومڕێكی دروست كرد لە نێوان سەرفەرماندارێتی گشتی ئەرتەشی تورك یاشار بیوكانت و پارتە نەتەوەییە ئەتاتوركییەكان، (دۆستە هەمیشەییەكانی لەشكر) و، تۆمەتباركردنی ئەم پارتانە بۆ بیوكانت بە درۆزنی، چونكە سوپای توركیا لە كوردستانی ئێراق هێزەكانی كشاندەوە بە فشار و فەرمانی ئەمریكا"، لە لایەكی تردا بیوكانت بەتوندی وەڵامی دانەوە و، تۆمەتباریان كرد بە"خیانەت"، و پشتگیریكردنی ئەردۆغان بۆ لەشكر و سەرۆكی سەرفەرماندارێتی گشتی سوپای تورك، سەرجەم ئەم هۆكارانە، ئاماژەیەكی ترسناكی داوە بە ناوەندەكانی دەوڵەتی شاراوە، ئەو ئاماژەیە دەڵێت: ئەردۆغان دوای ئەوەی كە هەرسێ سەرۆكایەتیی (كۆمار، حكومەت، پەرلەكان) بەدەستگرتووە، چاویشی لەسەر دەزگای لەشكری هەیە، توانیشی سەرۆكی ئەم دەزگایە بەلای خۆیدا بخات و نزیك بكاتەوە، گومانیش لەوەدایە كە كلیلی سەرەكی توركیا (واتە سوپا) لە گیرفانیدا دابنێت. لە حاڵەتی سەركەوتووبوونی، ئەوا توركیا بۆ هەتاهەتایە ماڵئاوایی لە عەلمانییەتی خۆی دەكات. بۆیە دەوڵەتی شاراوە هەوڵیشی داوە بۆئەوەی نەخشە و پلانە ئەردۆغانییەكە سەرنەكەوێت، ئەوەی كە دەیەوێت بەئیسلامكردنی سیستەمی توركیا، لەمیانەی لێدانێكی كوشندە و، شكاتكردن دژی ئەردۆغان لەبەردەم دادگای دەستووری. بەتایبەت، كە هەندێ لە دادوەرانی ئەم دادگایە لە ماوەی داهاتوودا خانەنشین دەكرێن، عەبدوڵڵا گول سەرۆكی توركیا (دۆستی ئەردۆغان، و یەكێك لە گەورەترین سەركردەكانی پارتی داد و گەشەپێدانە) چەند دادوەرێكی نوێ دادەمەزرێنێت، كە لەگەڵ پلان و تێڕوانینی ئەردۆغان كۆك و گونجاون، كە هەموو دەرگاكان لەبەردەم دەوڵەتی شاراوە و جەمسەرەكانی دادەخات. لەو كاتەی كە دادگای دەستووری بەدەست ئەردۆغان دەكەوێت و، سەردەكەوێ بە كێشانی لەشكر بەرەو خۆی، ئەوا ئامادەیی پارتی داد و گەشەپێدانی دەكات بۆ پەردەداخستن لەسەر هەشتا و پێنج ساڵ لە تەمەنی (عەلمانییەتی- كەمالییەت) لە توركیا، رێگا خۆشدەكات بۆ سەردەمی (كەمالییەتی- ئیسلامییەت).
      رەنگە ئەردۆغان دەزانێ جددییەت و ترسناكێتی ئەو گرەوە چارەنووسییەی كە رووبەڕوو پلانەكەی لەبەردەم دادگای دەستووری دەبێتەوە، ئەوەی كە دەیەوێت بڕیارێكی سیاسی بدات بە داخستنی پارتەكەی ئەردۆغان،  دوورخستنی حەفتا ویەك كەس لە ئەندامە بەرزەكانی داد و گەشەپێدان لە ئەنجامدان و كاركردنی سیاسی لە توركیا بۆ پێنج ساڵ، لەوانەش عەبدوڵڵا گول و ئەردۆغان، تا ئەو كاتەی كە دەوڵەتی شاراوە ساغ ببێتەوە، و زیان و شتە لەدەستچووەكانی بۆ خۆی بگەڕێنێتەوە، ئەوەی كە هانی ئەردۆغانی دابوو بۆ ئەوەی ئاماژە بكات بۆ متمانەكردنە سەر پشتگیری جەماوەری شەقامی توركی. ئەم شتەش داخوازی پارتە نەتەوەییەكان و ناوەندەكانی دەوڵەتی شاراوەیە، بۆئەوەی وڵاتەكە بە قۆناخی ئاژاوە تێبپەڕێنن، كە رێگای بۆ لەشكر خۆشدەكاتەوە بۆ دەستتێوەردان، و ئەنجامدانی كودەتای پێنجەم، هەموو دەسكەوت و خواستە ئیسلامییەكانی ئەردۆغان دەروخێنێت. رەنگە سوپا بۆ جاری پێنجەم بیكاتەوە، بۆ گەڕاندنەوەی پەتی خۆشەویستی نێوان دەزگای لەشكری و پارتە نەتەوەییە دەمارگیرەكان، پێش ئەوەی ئەو پەتە بپچڕێت.